Opiniezwendel

Aad Gooidiep blogt soms over Nederlandse toestanden. Zoveel blijkt al uit dit blog.
En wat uit zijn blog niet blijkt, daarover wil hij blijkbaar niets kwijt.

Wie peilt de peiling? — Hoe misleidend peilingen kunnen zijn — zelfs uitgevoerd volgens alle regels van de kunst — is weer schrijnend duidelijk geworden bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Maar er wordt driftig doorgepeild. Neem het “Eenvandaag Opiniepanel”. Een peiling onder mensen die zich hebben aangemeld om gepeild te worden. Wie meldt zich aan? Ik in ieder geval niet, want ik ben diep wantrouwig jegens peilingen. Zo’n panel is per definitie peilingsgeil.

Dus wat zegt ’t, wanneer zo’n panel zich uitlaat over peilingen — zoals het referendum? De uitzending op 15 december over Rutte’s Oekraïne-compromis meldt dat 55% van dit panel wil “dat er in Nederland bindende referenda komen”. Een minderheid (21%) wil “dat de mogelijkheid tot het afdwingen van referenda door burgers helemaal verdwijnt”.

Maar de zaak ligt iets subtieler, of listiger, dan op het eerste gezicht lijkt. 55% — op een totaal van 8.466 stemmen, uit een geheel van zo’n 50.000 deelnemers. Dat is slechts éénzesde, bij een gemiddelde respons van 50-60%. Betekent dat dat de overgrote meerderheid het referendum gestolen kan worden? — Vermoedelijk niet, maar wat betekent het wel?

Zulke twijfels filteren niet door in de uitzendingen, waar de uitslag vaak gepresenteerd wordt als wat ú (jij, ik) vindt. Zoals na verkiezingen menig journalist stelt dat “de kiezer” gesproken heeft. En “de kiezer”, die wil dit of dat. Alle diverse individuele opinies verschrompelen tot één vox populi.

Zó werkt democratie niet, maar heel wat politici willen dat niet weten. De lijsttrekker van Forum voor Democratie, een van de rechtspopulisten die het Oekraïnereferendum op hun geweten hebben, spreekt in de uitzending van Eenvandaag van “het verdrag waar wij tegen waren met z’n allen in Nederland …”. Wij met ons allen: in dit geval nog geen 20% van de kiezers. De populistische visie op de democratie — dictatuur van de meerderheid (ook als dat een minderheid is). Eén volk, één …

We weten waar dat toe kan leiden.