Waarom muziek geen taal is…

Voorbij de oren
Waarom muziek geen taal is…
Loading
/

…en waarom mensen zeggen van wel.

De leus ‘muziek is een taal’ is letterlijk genomen onzin, maar verhult het feit dat muziek wel belangrijke overeenkomsten heeft met taal. Die analogie berust hoofdzakelijk op de relatie tussen de spreekmelodie en de muziek, en op de functie van de harmonie als een muzikale syntaxis.

00:00 – Intro
00:36 – Een gemeenplaats
02:36 – Een metafoor?
05:38 – ‘Taal van de gevoelens’
11:51 – Grammaticale en ongrammaticale muziek
20:03 – Universaliteit

Het thema komt uitgebreid aan de orde in: L. Muns, Classical Music and the Language Analogy. Proefschrift, Humboldt-Universität zu Berlin, 2014.

Een belangrijke bron voor het cognitieve en neurologische onderzoek naar de samenhang tussen muziek en taal is: A. Patel, Music, Language, and the Brain. Oxford University Press, 2008.

Tekstcitaten:

  • Th. W. Adorno, Fragment über Musik und Sprache. Gesammelte Schriften Bd. 16. Suhrkamp, 2003.
  • I. Kant, Kritik der Urteilskraft. Werke Bd. 10. Suhrkamp, 1977.
  • F. Nietzsche, Menschliches, Allzumenschlisches. Werke in Drei Bänden, Bd. 1. München: Hanser, 1954.

Muziekfragmenten:

  • Madonna als Singing Telegram Girl in de film Blue in the Face (1995). https://www.youtube.com/watch?v=s6Rw20NF-Sk
  • L. van Beethoven, Sonate in As op 26, deel 1 (thema en variatie nr. 4). Piano*
  • L. Muns, ‘Grammaticaal’ en ‘ongrammaticaal’ stukje muziek. Piano*

* Pianomuziek gespeeld door Lodewijk Muns, tenzij anders aangegeven.